wikiarya.com

ولسوالي چشت شريف
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

ولسوالي چشت شريف

ولسوالي چشت شريف – د هرات د غرونو زړه ولسوالي چشت شريف د هرات ولايت په ختيځ کې، د هندوکش د غرونو په لمنو کې پرته ده. دا سیمه له اوبه، پشتون زرغون او شينډنډ ولسواليو سره ګډه پوله لري او له مرکز هرات څخه شاوخوا ۰۰۱ کیلومتره فاصله لري. د هري رود سيند له دغې ولسوالۍ څخه تېرېږي، چې يوازې د سيمې ښکلا نه زياتوي، بلکې د زراعت او څښاک لپاره د اوبو اصلي سرچينه هم ګڼل کېږي. آب‌وهوا، حاصل‌خيزي او طبعي سرچينې د چشت شريف غرنی موقعيت، معتدله هوا، حاصل‌خيځې ځمکې او بکر طبيعي سرچينې دا سيمه ځانګړې کړې ده. زياتره لارې خړې او کوهستاني دي، چې په ژمي کې د واورو له امله کله نا کله بندېږي. طبيعت او ځايي محصولات چشت شريف ته د غرونو په منځ کې يوه باغچه ويلای شو. هلته د زردآلو، جلغوزو، مڼو او نورو غرنیو مېوو ونې ډېرې دي. زراعتي ځمکې د زعفرانو، غنمو او ترکاري کر لپاره ډېره مناسبه ده. په وروستيو کلونو کې د زعفرانو کښت ډېر شوی او د خلکو لپاره يوه مهمه اقتصادي منبع ګرځېدلې ده. امنیت او ټولنيز باور چشت شريف د هرات له تر ټولو امنو ولسواليو څخه شمېرل کېږي. برعکس د نورو سيمو، دلته کورونه بې له لوړ ديوال او سيم‌خاردار نه جوړ شوي دي. خلکو کې ټولنيز باور او متقابل احترام ډېر ژور دی. دا امنيت د دیني علماوو د شتون او اسلامي کلتور د پياوړتیا پایله ده. ښوونه او د ماشومانو ستونزې که څه هم ماشومان د زده‌کړې سره مينه لري، خو ډېری ښوونځي د ابتدایي امکاناتو نه محروم دي. کتابونه، قلمونه، بکسونه او مناسب ټولګي نشته. ځينې درسي صنفونه په جوماتونو کې ترسره کېږي. بيا هم ماشومان د قرآن زده‌کړې ته ډېره علاقه لري، او د سورتونو تلاوت يې د لوستلو لپاره قوي اراده ښيي. کلتور او دیني ارزښتونه چشت شريف نه يوازې طبعي ښکلا لري، بلکې د روحانيت يوه نښه هم ده. خلک د اسلامي او سنتي کلتور پيروان دي. ماشومان له وړو کلونو قرآن زده کوي او په محلي مجلسونو کې د سورتونو لوستل يو فرهنګي دود دی. ښځې هم د سړو تر څنګ په کورني کار، زراعت او لاسي صنايعو کې بوختې دي. راتلونکی ته هیله سره له دې چې ځينې ستونزې شته، خو د چشت شريف خلک هڅاند، مذهبي او هيله‌مندان دي. که حکومت او مدني بنسټونه د ښوونې، روغتيا او زيربناوو په برخه کې پاملرنه وکړي، نو چشت شريف کولی شي د افغانستان د پرمختللو کليوالو سيمو لپاره يو بېلګه شي.

ولسوالی چشت شریف
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

ولسوالی چشت شریف؛ بهشتی در دل هرات با طبیعتی سرسبز

موقعیت جغرافیایی چشت شریف ولسوالی چشت شریف در شرق ولایت هرات و در دامنه‌های سلسله‌کوه‌های هندوکش قرار دارد. این منطقه با ولسوالی‌های اوبه، پشتون زرغون، و شیندند هم‌مرز است و بیش از ۱۰۰ کیلومتر با مرکز شهر هرات فاصله دارد. وجود رود هریرود که از دل این منطقه می‌گذرد، نه تنها زیبایی طبیعی آن را دوچندان کرده، بلکه منبع اصلی تأمین آب زراعتی و آشامیدنی نیز به شمار می‌آید. چشت شریف به‌خاطر موقعیت کوهستانی خود، دارای آب‌وهوای معتدل و کوهستانی، زمین‌های حاصل‌خیز، و منابع طبیعی بکر است. راه‌های دسترسی به این منطقه بیشتر از مسیرهای خاکی و کوهستانی صورت می‌گیرد و در فصل زمستان به دلیل بارش برف، گاهی بسته می‌شود. طبیعت و محصولات محلی چشت شریف را می‌توان باغی در دل کوه‌ها دانست. درختان بزرگ زردآلو، گردو، سیب، و انواع میوه‌های کوهی در دامنه‌ها دیده می‌شوند. زمین‌های زراعتی این منطقه مناسب کشت محصولات متنوع از جمله زعفران، گندم و ترکاری است. در سال‌های اخیر، تولید زعفران در این ولسوالی رشد چشم‌گیری داشته و یکی از منابع اقتصادی مهم خانواده‌ها شده است. امنیت و آرامش چشت شریف از امن‌ترین ولسوالی‌های ولایت هرات به شمار می‌رود. برخلاف بسیاری از مناطق دیگر افغانستان، خانه‌ها در اینجا بدون دیوارهای بلند و سیم‌خاردار هستند. اعتماد اجتماعی بالا و احترام متقابل، یکی از ستون‌های اصلی زندگی مردم منطقه است. این آرامش و اعتماد، نتیجه سال‌ها حضور علمای دینی و فرهنگ اصیل اسلامی در منطقه است. آموزش و نیازهای کودکان با وجود علاقه زیاد کودکان به تحصیل، بسیاری از مکاتب در چا فاقد امکانات اولیه‌اند. نبود کتاب، قلم، کیف و صنف‌های کافی، چالش جدی برای رشد آموزشی کودکان است. بعضی از صنف‌ها در مساجد محلی برگزار می‌شود. با این حال، علاقه کودکان به قرآن‌آموزی و سوره‌خوانی نشان‌دهنده انگیزه بالا برای یادگیری است. فرهنگ و باورهای دینی چشت شریف نه تنها به طبیعت بلکه به معنویت نیز شهره است. مردم آن پایبند به فرهنگ اسلامی و سنتی‌اند. کودکان از سنین پایین قرآن می‌آموزند و در محافل محلی، سوره‌های قرآن را با اشتیاق می‌خوانند. زنان نیز در کنار مردان در کارهای خانه، زراعت و صنایع دستی فعال‌اند. امید به آینده با وجود چالش‌ها، مردم چشت شریف پرتلاش، متدین و پرامیدند. اگر دولت و نهادهای مدنی به نیازهای آموزشی، صحی و زیربنایی این منطقه توجه بیشتری داشته باشند، چشت شریف می‌تواند به یکی از مناطق الگوی توسعه‌یافته روستایی در افغانستان بدل شود.

پشت‌زرغون ولسوالۍ
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

پشتون زرغون ولسوالۍ – د هرات ولایت یوه مهمه سیمه

پشتون زرغون ولسوالۍ پشتون زرغون د افغانستان د لوېدیځ ولایت، هرات، یوه مهمه او تاریخي ولسوالۍ ده چې له فرهنګي، اقتصادي او جغرافیایي اړخونو څخه بډایه شالید لري. دا ولسوالي د هرات له مرکزه تقریباً ۴۵ تر ۶۵ کیلومترو ختیځ لور ته موقعیت لري. د طبیعي ښکلاوو او زحمت‌کښو خلکو له امله تل د پام وړ پاتې شوې ده. جغرافیوي موقعیت او سرحدونه پشتون زرغون د هرات له مهمو ولسوالیو څخه ده. دا ولسوالي له شماله د انجیل ولسوالۍ، له لوېده د گذره ولسوالۍ، له جنوبه د ادرسکن ولسوالۍ او له ختیځه د چشت شریف او اوبه ولسوالیو سره پوله لري. دغه موقعیت پشتون زرغون د ولایت د ختیځ او مرکزي برخو ترمنځ د نښلولو یوه مهمه نقطه ګرځولې ده. دا ولسوالي ګڼ شمېر کلي لري لکه شاه‌آباد بلوچ‌ها، پارن‌جان، بندآباد او نور سرسبز او مېشت ځایونه. قومي جوړښت او ژبې د پشتون زرغون ولسوالۍ نفوس اکثره د دری‌ژبې قومونو او پښتنو څخه جوړ شوی دی. په ځینو سیمو کې، لکه شاه‌آباد، بلوچ قومونه هم ژوند کوي. د خلکو ترمنځ رایجې ژبې دري او پښتو دي، خو په ځینو کلیو کې محلي لهجې هم اورېدل کېږي. سره له دې چې خلک د بېلابېلو قومونو دي، خو د دوی ترمنځ یووالی او سوله‌ییز ګډ ژوند شتون لري. فرهنګ او دودونه د پشت‌زرغون خلک خپل دودیز او اسلامي فرهنګ ته ژمن دي. ټولنیزې مراسم لکه د وادۀ غوښتنه، شیریني‌خورې، واده، او مېلمستیاوې د ځانګړو محلي رواجونو سره ترسره کېږي. مېلمه‌پالنه، د مشرانو احترام، او د ګاونډیانو مرسته د خلکو له کلتوري ځانګړنو څخه دي. ښځې د نارینه‌وو تر څنګ په کور، کرنه، او ان ځینې وخت د لاسي صنایعو په برخه کې هم فعاله ونډه لري. اقتصاد او دندې د دغې ولسوالۍ اقتصاد تر ډېره حده پر کرنه او مالدارۍ ولاړ دی. په حاصل‌خېزو ځمکو کې غنم، جوار، ماش، سبزي، او زعفران کرل کېږي. په وروستیو کلونو کې د زعفرانو تولید زیات شوی او د خلکو لپاره د عاید یوه مهمه سرچینه ګرځېدلې ده. په مالدارۍ کې خلک پسونه، وزې او غواوې روزي. ځینې کورنۍ د ژمي لپاره د غوښې وچولو (لند جوړولو) کار هم کوي، چې د دې سیمې له ارزښتناکو خوراکونو څخه شمېرل کېږي. د کرنې ترڅنګ، خلک په نورو کسبونو لکه اوسپنې‌کارۍ، خیانتۍ، بایسکل جوړونې، نانوایۍ، د مېوو او ګلونو خرڅلاو، او د کور وسایلو پلور کې هم بوخت دي. دغه واړه کارونه د کورنیو د ورځنیو اړتیاوو پوره کولو کې مهم رول لري. بازار او سوداګري پشتون زرغون ولسوالي یو کوچنی خو فعاله بازار لري چې هره ورځ یا اونۍ کې فعاله وي. په بازار کې خوراکي توکي، درمل، کالي، مېوې، ګلان، د وادۀ سامانونه او د کور اړتیاوې خرڅېږي. د شاوخوا کلیو د خلکو شتون په بازار کې د دې ولسوالۍ د اقتصادي یووالي ښکارندويي کوي. عامه خدمات او ستونزې یوه مهمه ستونزه د دې ولسوالۍ لپاره دا ده چې د ډېری سیمو لپاره دولتي برق شتون نه لري. خلک له سولري سیسټمونو استفاده کوي، چې تل د کورنۍ ټولو اړتیاوو لپاره بسنه نه کوي. که څه هم امنیت نسبتا ښه دی، خو د روغتیايي مرکزونو، معیاري ښوونځیو، او د اساسي خدماتو لکه پاکو اوبو او برق محدود لاسرسی د خلکو له جدي ستونزو څخه دي. پشتون زرغون ولسوالۍ د خپلو چیلنجونو سربېره، د هرات ولایت له مهمو او استعداد لرونکو سیمو څخه شمېرل کېږي. زحمت‌کښ خلک، حاصل‌خېزې ځمکې، او بډایه فرهنګ دا سیمه په ولایت کې یوه مهمه اقتصادي او ټولنیزه نقطه ګرځولې ده. د حکومت او مرستندویه ادارو له لورې زیاته پاملرنه کولی شي د دې سیمې د دوامدار پرمختګ لامل شي.

نجیل ولسوالۍ
Uncategorized, آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

انجیل ولسوالی په هرات ولایت

انجیل ولسوالی د هرات ولایت: ستراتیژیک موقعیت او سیمه‌ییز اهمیت انجیل ولسوالی د افغانستان د هرات ولایت له مهمو او تاریخي ولسوالیو څخه شمېرل کېږي. دا سیمه د خپل ځانګړي جغرافیوي موقعیت له امله، په سیمه کې یو ځانګړی ځای لري. له جنوب نه د ګذره ولسوالۍ، او له شمال نه د کروخ ولسوالۍ سره پوله لري، او د هرات ښار او شاوخوا سیمو ترمنځ د یو مهم ترافیکي او اقتصادي پل په توګه عمل کوي. د هرات-کابل لویه لاره او د هغې اقتصادي اغېز یو له مهمو ځانګړتیاوو څخه دا ده چې د هرات-کابل لویه لاره د انجیل ولسوالۍ له مرکز څخه تېره شوې ده. دا لویه لاره نه یوازې د ښارونو او ولسوالیو ترمنځ تګ راتګ آسانه کوي، بلکې د محلي اقتصاد په پرمختګ کې مهم رول لري. د دې تګ‌راتګ اسانتیاو له امله سوداګري پراخه شوې او خلکو ته د کار فرصتونه پیدا شوي دي. همدارنګه، دا سړک انجیل له نورو برخو او لویو بازارونو سره نښلوي، چې د اقتصادي ودې لامل ګرځي. طبیعي ښکلاوې په انجیل ولسوالۍ کې د انجیل ولسوالۍ طبیعي منظره ډېره متنوع ده. دا سیمه له حاصل‌خېزو کرنیزو ځمکو، وچو دښتو او ښکلو منظرو څخه جوړه شوې ده. د خواجه‌امری دښته د دې ولسوالۍ له ښکلو او زړه‌راښکونکو ځایونو څخه ده، چې د خپل نباتي پوښښ او طبیعي ښکلا له امله، د سیلانیانو او خلکو پام ځان ته را اړوي. دا جغرافیایي تنوع، له یوې خوا طبیعي ښکلا ده، او له بلې خوا د کرنې او اقتصادي فعالیتونو لپاره مناسب فرصتونه برابروي. انجیل ولسوالۍ اقتصادي وضعیت د انجیل ولسوالۍ اقتصاد تر ډېره د کرنې پر بنسټ ولاړ دی. خلک دلته غنم، اوربشې، ډول ډول مېوې او نور زراعتي محصولات کرلي چې د سیمې د خوراکي اړتیاوو ډېره برخه پوره کوي. د هرات ښار ته نژدې والي دا فرصت برابر کړی چې کروندګر خپل محصولات لویو بازارونو ته وړي او خپلې عایدات زیاتې کړي. د محلي حکومت هڅې د پراختیا او امنیت لپاره په وروستیو کلونو کې، محلي حکومت د زیرساختونو پراختیا، روغتیایي او خدماتي آسانتیاوو برابرولو، او د امنیت لوړولو ته ځانګړې پاملرنه کړې. دا هڅې د خلکو د ژوند شرایطو ښه‌والي ته لاره هواروي. د امنیت ښه‌والی هم د پانګونې او اقتصادي فعالیتونو د جلب لپاره اساسي رول لري. ښوونه او د ځوانانو لپاره فرصتونه په انجیل کې د پرمختګ یوه مهمه برخه د ښوونې پراختیا ده. دلته ښوونځي، ښوونیز مرکزونه او واړه پوهنځیونه فعاله دي چې د ځوانانو او زده‌کوونکو لپاره د زده‌کړې زمینه برابروي. دا مؤسسې د ښه کیفیت لرونکی تعلیم وړاندې کوي او د ځوان نسل د وړتیا لوړولو لپاره کار کوي. پایله انجیل ولسوالۍ د خپل ستراتیژیک موقعیت، طبیعي تنوع، ځواکمن اقتصاد او ژمنو ادارو له برکته، د هرات ولایت له مهمو سیمو څخه ده. دا سیمه نه یوازې د اقتصادي اړیکو د نښلولو نقطه ده، بلکې د سیمه‌ییز پرمختګ لپاره هم ډېر ظرفیت لري. که دا پرمختیایي هڅې د امنیت، ښوونې او زیربناوو په برخو کې دوام ومومي، نو د انجیل راتلونکی به روښانه وي، او د خلکو د ژوند کیفیت به نور هم لوړ شي.

بند پاشدان
Uncategorized, آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

بند پاشدان؛ د هرات په زړه کې یو نوی طبیعي ځلا

بند پاشدان؛ د هرات په زړه کې یو نوی طبیعي ځلا په زړه پورې ولایت هرات کې، د ښار لوېدیځ لور ته شاوخوا ۰۲ کیلومتره لرې، یو نوی او ښایسته تفریحي ځای په روښانتیا کې راوتلی دی: بند پاشدان. دا بند چې د وروستیو کلونو یو له مهمو ساختماني پروژو څخه دی، اوس د ځایي خلکو او کورنیو ګرځندویانو لپاره یو له خورا مشهور تفریحي ځایونو څخه ګرځېدلی دی.طبیعي ښکلا، تازه هوا، ارامتیا او د غرونو او اوبو ښایسته منظره، بند پاشدان د طبیعت مینه‌والو لپاره یو بې ساری مقصد ګرځولی دی. ارامتیا او ښکلا د بند پاشدان لیدنه د ښار له شورو او ترافیک نه د ارامۍ نړۍ ته سفر دی. له هرات نه لوېدیځ ته په لاره، هر کیلومتر چې بند ته نږدې کیږي، آسمان پراخېږي، هوا صفا کېږي او طبیعت لا ښکلی کېږي. په ځانګړي ډول د پسرلي او دوبي فصلونو کې د جهيل شین رنګ له غرونو سره یو ځای د هر لیدونکي سترګې ښکار کوي. فعالیته‌ د هر ذوق لپاره: قدم وهل او غرنۍ مزل: د بند شاوخوا لارې د قدم وهلو، د لمر لوېدو لیدلو او عکاسي لپاره ډیر مناسب دي. کمپینګ: ډېری کورنۍ خپل خیمې دروي او شپه د طبیعت په غیږ کې تېروي. خوراکي چمتو کول: کباب، بریاني او محلي خواړه د خلاص فضا لاندې ځانګړی خوند لري. یخنۍ، چپس او محلي تنقلات: ځایي پلورونکي د یخ، مشروباتو او خوندورو خوړو سره حاضر دي. عکاسي: د بند منظره د یادګاري عکسونو اخیستو لپاره یو عالي فرصت وړاندې کوي. نظافت او ټولنیز مسئولیت د بند پاشدان پاک ساتل د خلکو لپاره مهم ارزښت لري. ډېری کورنۍ د ځان سره د کثافاتو بوجۍ راوړي، خپل شاوخوا پاک ساتي او نورو ته هم سپارښتنه کوي. بند پاشدان یوازې یو تفریحي ځای نه دی؛ بلکې یو طبیعي میراث دی چې باید راتلونکو نسلونو ته وساتل شي. د ځایي خلکو نظریات: په رخصتیو کې سلګونه کورنۍ بند ته ورځي. یو تن لیدونکی وايي: “موږ له دوستانو او کورنۍ سره راغلي یو، دلته اختر لمانځو. کباب مو جوړ کړ، ماشومان مو لوبې وکړې، او یو ښه ورځ مو تېره کړه.” یو محلي پلورونکی وايي: “شاوخوا ۱۵ ډوله یخونه لرو. بند پاشدان زموږ کاروبار هم ښه کړی دی.” اقتصادي ارزښت او ګټه بند پاشدان نه یواځې چې د اوبو مدیریت پروژه ده، بلکې له اقتصادي پلوه هم اهمیت لري. د ګرځندویانو د زیاتوالي له امله د خوراکي غرفو، قایق کرایې، لاسي صنایعو او د لارښوونې بازارونه پراخ شوي دي. سفر ته مشورې: آرام بوټان راوړئ د فصل مطابق لباس واغوندئ د څښاک اوبه، خواړه او د کثافاتو بوجۍ راوړئ په خطرناکو سیمو کې اور مه بلئ له طبیعت څخه ساتنه وکړئ بند پاشدان د طبیعت ښکلا، مناسب امکانات او د خلکو ټولنیزه روحیه سره یو ځای، د افغانستان لوېدیځ ته یو قیمتي ګاڼه ګرځېدلې ده. که تاسو د ارامۍ، ښکلا او یادګاري شېبو په لټه کې یاست، نو بند پاشدان باید ستاسو راتلونکی مقصد وي.

اوبه ولسوالۍ
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

اوبه ولسوالی | سیمه‌ی تاریخی، کرنیزه او فرهنګي په هرات کې

د اوبه ولسوالۍ جغرافيايي موقعيت اوبه ولسوالۍ د هرات ولايت له مرکز څخه شاوخوا ۹۶ کيلومتره ختيځ ته پرته ده او سطحه يې شاوخوا ۰۴۲۲ مربع کيلومتره ده. د ولسوالۍ مرکز يې په ۵۷۲۱ مترو لوړوالي کې پروت دی. حدود یې: له شماله: د بادغيس ولايت د قادس ولسوالۍ له جنوب او ختيځه: د هرات د فرسي ولسوالۍ له جنوب غربي: د ادرسکن ولسوالۍ له لويديځه: د کشک او پښتون زرغون ولسواليو سره وصل ده تاريخچه او د نوم مانا اوبه د پوشنګ (پوشنج) ښار تر جوړښت وروسته او د هرات تر جوړېدو مخکې د يو لومړني ښار په توګه جوړ شوی. يو روایت وايي چې د دیوبند سیمې د زراعتوالو ډله، د ظلم څخه وروسته، اوبو ته راورسېدله او هلته يې ښایسته ښار جوړ کړ. بله کیسه د اسکندر مقدوني په زمانه کې بیان شوې چې د ۰۳۳ قبل مسیح څخه شاوخوا، دا سیمه بیا جوړېده. د محلي خلکو څخه د نوم اصلي تشریح داسې ده چې کله اسکندر د دې ځای په اړه پوښتنه وکړه، ورته وویل شول ښايي «او به ده»، له همدې امله نوم یې اوبه پاتې شو. خلک، ژبه او مذهب نفوس او ټولنيز جوړښت اوبه کې شاوخوا ۰۵۱ زره کسان اوسي؛ چې له ۰۵۲ څخه زيات رسمي او غيررسمي کلي والي ښاري برخې لري. ټولنه يې کليزه ده، کورنۍ يې سترې دي، او خلک د خپلوانو او مشرانو درناوی کوي. ژبه دردوین يې اصلي ژبه ده چې له ځانګړې محلي لحجه سره خبرې کېږي او ډېرې لرغونې فارسی کلمې پکې شتون لري. په ځينو سيمو کې د پښتو ژبې وینا هم، په ځانګړي توګه له بادغيس سره د نږدې کليو کې، شته. مذهب ښه اکثریت خلک د حنفي سني مذهب پیروان دي. د کلي ژوند، مسجدونه، مدرسې او کلتوري مراسم يې مذهبي بنسټونه دي. په تېرو کلونو کې په اوبه کې د شیعه مذهبو، یهوديانو، هغه کسان چې “حکیم‌جی” شي (سیک ځینې ډلې)، او کسان له قزاقستانه مېشته کسان هم ژوند کاوه. آب و هوا پسرلی: خوش طبع اوړی: معتدل منی: نیمه ساړه ژمې: ساړه، واوره او یخ و باران لري طبیعت، اوبو سرچینې او زراعت د کیګان سيند او هریرود په درلودو سره، اوبه په شمالي او جنوبي برخو وېشل شوې. ډېری کروندې د هریرود له لارې اوباري کېږي چې ولسوالۍ يې تر ټولو شنه ځايګاه ګرځولې ده. ځمکې: آبادېدونکې ځمکه: ۸۶۰۰۰ جبري بارواردې ځمکه: ۸۷۰۰۰ جبري باغونو (انګور او مېوې): ۸۴۰۰ جبري اصلي حاصلات او شغلونه تقریباً ۵۸٪ خلک يې کروندګر او مالداران دي او ۵۱٪ يې د سوداګرۍ يا نورو مسلکي فعاليتونو سره بوخت دي. اړین حاصلات: غلې دانې: غنم، وريجې، جو حبوبات: ماش، لوبیا، نخود، کرابي مېوې: انګور، مڼې، کوټه، هندوانه، زرشک سبزيجات: بادمجان، پیاز، کچالو، ټماټر زعفران، چارمغز او نوري خوراکي توکې

gift
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

په هرات کې د ناوې او زوم لپاره د تخت جمعی مناسبه تحفه

د ناوې او زوم لپاره تحفه تخت جمعی د واده وروسته یو دودیز محفل دی چې په هرات کې لمانځل کېږي. په دې مراسمو کې د ناوې او زوم کور ته نږدې خپلوان، دوستان او میلمنه ورځي او د هغوی لپاره تحفې راوړي. دا دود د کورنۍ اړیکو د پیاوړتیا ترڅنګ، نوي جوړ شوي کور ته عملي مرسته هم برابروي. د تحفې اخیستلو دمخه مهم ټکي د تحفې انتخاب کولو دمخه، لاندې ټکي په پام کې ونیسئ: ستاسو اړیکه له ناوې یا زوم سره: که تاسې نږدې خپلوان یاست، مناسبه ده چې یو ارزښتناک یا لویه تحفه راوړئ. که لیرې خپلوان یا ملګري یاست، کوچنۍ او سمبولیکه تحفه هم مناسبه ده. د نوي جوړ شوي کور اړتیاوې: که د ناوې یا زوم اړتیاوې درته معلومې وي، هغه څه انتخاب کړئ چې ورته اړتیا لري. د تحفې ښکلې وړاندې کول: که تحفه کوچنۍ وي هم، ښه ده چې په ښکلي پاکټ یا جعبه کې وړاندې شي او یو لنډ محبت‌ناک یادښت ورسره ولګول شي. نقدي تحفه – ساده خو مؤثر انتخاب نقدي تحفه یا “پیسې” ورکول، یو عام او درناوی لرونکی دود دی. ډېر خلک، په ځانګړي ډول مشران یا هغه څوک چې له لرې ځایه راځي، د دې پر ځای چې یو توکي واخلي، نقدي تحفه په ښکلي پاکټ کې ورکوي. نقدي مرسته دا اسانتیا برابروي چې ناوې او زوم خپلې اړتیاوې په خپله پوره کړي، یا یې پر کرایه، اسبابو یا نورو لګښتونو ولګوي. ځینې وختونه، خپلوان یوځای پیسې ټولوي او د ګډې تحفې په بڼه یې ورکوي. که څه هم ساده ده، خو که له مینې او احترام سره ورکړل شي، ډېر ارزښتناک اثر لري. د کور وسایل – عملي او ارزښتناکې تحفې ډېر کسان د کور د وسایلو تحفې راوړي، څو نوي جوړ شوي کور ته اړتیاوې پوره کړي. دا وسایل له کوچنیو پخلنځي توکو تر غټو برېښنایي وسایلو پورې کېدای شي، چې دا انتخاب د خپلوانو نږدې والي او مالي توان پورې تړاو لري. عام وسایل دا دي: د پخلنځي وسایل (لوښي، دیګ، چای‌دان) برېښنایي وسایل (مایکر، ماشین، بلینډر) د خوب خریطه یا پردې کوچنۍ المارۍ یا مېز کورني سینګار توکي نږدې خپلوان لکه مور، پلار، خویندې، وروڼه یا تره/ماما معمولاً لوی وسایل لکه یخچال، ماشین یا تخت ورکوي. د سرو زرو او ګاڼو تحفې – د مینې او ارزښت نښ د زرو یا ګاڼو ورکول په ځانګړي ډول د ناوې د خپلوانو له لوري یو ارزښتناک دود دی. دا ډول تحفې د مینې، درناوي او بخت نښه ګڼل کېږي. معمول ګاڼه‌ي تحفې دا دي: د سرو زرو ګوتې یا غوږوالۍ زنجیر یا بندونه د لاس بنګړي یا سیټونه د افغانۍ دودیزې ګاڼې دا ډول تحفې معمولاً په ښکلو بکسونو کې وړاندې کېږي، چې له یو کارت یا شخصي یادښت سره وي، او د ناوې لپاره د تلپاتې یاد په توګه پاتې کېږي. نورې خلاقانه تحفې که څوک غواړي یو شخصي یا ځانګړی څه ورکړي، لاندې نظریې ښه انتخابونه دي: د ناوې او زوم عکس‌چوکاټ د لاس جوړ شوی کمبل یا ګلدوزي د قرآن کریم نسخه یا اسلامي هنرونه د کور سامانونو کارتونه د میوو یا خوږو بسته پایله تخت جمعی یوازې د تحفو محفل نه دی، بلکې د مینې، یووالي او د نوې ژوند د پیل جشن دی. که تحفه لویه وي که کوچنۍ، تر ټولو مهمه دا ده چې له اخلاص او نیکو هیلو سره ورکړل شي. یو هوښیار انتخاب کولی شي د خوښۍ احساس څو چنده کړي.

آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

جهیز عروس په هرات کې – بشپړ لېست

په هرات کې د ناوې جهیز دود د هرات د خلکو په ژور فرهنګي دودونو کې، د ناوې جهیز ځانګړی او له معنا ډک ځای لري. دا دود نه یوازې د ناوې د ګډ ژوند د پیل لپاره د چمتووالي څرګندونه کوي، بلکې د کورنۍ مینه، ملاتړ او پاملرنه هم ښيي. په هرات کې، د ناوې لپاره جهیز له ډېرې پاملرنې او خوښۍ سره چمتو کېږي، او د ناوې مور د ډېرې مینې او سلیقې سره د نوي ژوند لپاره اړین توکي برابر وي. له جامو او شخصي وسایلو نیولې تر د پخلنځي برقي وسایلو پورې، ټول توکي په نظم او احترام سره ترتیبېږي څو د ناوې او زوم د نوې ژوند پیل له برکته او خوښۍ سره وي. دغه توکي نه یوازې مادي ارزښت لري، بلکې د کورنۍ د مینې، چمتووالي، عزت او ملاتړ نښه هم ده. جهیز څه دی او ولې مهم دی؟ جهیز هغه وسایلو ته ویل کېږي چې ناوې یې د واده په شپه یا د “تخت جمعي” په مراسمو کې خپل نوي کور ته وړي. دا توکي نه یوازې د راحتۍ لپاره دي، بلکې د ناوې د کورنۍ د هڅو او ژمنتیا ښکاره نښه هم ده. په ځینو کلتورونو کې، جهیز د “د نجلي د ژوند ملاتړ” بلل کېږي، او خلک یې ډېر درناوی کوي. د ناوې د جهیز بشپړ لست (په برخو وېشل شوی): ۱. جامې او شخصي وسایل: رسمي او محلي جامې: د شپې جامې (لږ تر لږه ۲ دستې) د واده جامه (که ځانته برابره شي) د نکاح او نامزدي لپاره جامې رسمي مانتو/جامې دودیزې جامې (که علاقه وي) کورنۍ جامې: د استراحت جامې د خوب جامې (نخي، ساټن، ګرمې) د ورزش یا قدم وهلو جامې د مېلمنو د استقبال جامې موسمي جامې: د ژمي جامې (کوټ، جاکټ، خولۍ، دستکشې) باراني جامې د اوړي جامې (نخي، ساړه، آستین لنډ) د پسرلي او منی جامې مانتو او استراحت جامې کفشونه او بوټونه: د مېلمنو لپاره پاشنه لرونکې بوټان ورزشي بوټان ورځني آرام بوټان د کور چپلک د حمام چپلک د ژمي بوټان د اوړي بوټان یا صندل ۲. د آرایش او نظافت وسایل: مکمل د آرایش ست (رژ، کریم، ریمیل، نایل پالش…) آینه، برس، شانه، وچه کوونکی، ویښتو سیده کوونکی عطر او اودکلن ساعت، د سرو زرو او سپینو زیورونه د نوک پرې کولو وسایل، قیچی، د لاس کیف تولیه، لیف، شخصي سبد ۳. د خوب خونه او د ناستې وسایل: د خوب وسایل: بالښتونه، کمپلې، لحاف، فرش آینه او د آرایش میز د جامو المارۍ یا دراور جامې ځړونکي ساعت پردې قالینچه راحته توشک د دوه کسانو بستره د شپې څراغ د ناستې او مېلمنو خونه: د استوګنې سوټ (۶ یا ۷ کسان) د ډوډۍ میز او څوکۍ ویترین یا المارۍ د ناستې پردې لوی قالین تلویزیون او میز د غږ سیستم (که شونی وي) ۴. د پخلنځي وسایل: غیر برقي وسایل: د قابلمو سرویس (استیل او تفلون) د ماهی تابه سرویس کفگیر، ملاقه (چوبي، استیل، سیلیکون) د غوښې تخته د قاشق، چنګال، چاقو سرویس د بشقاب، کاسه، لیوان سرویس استکان او نعلبکی قوري او کتری د مصالحو سرویس د وريجو او چای صافونکی د کیک او شیریني قالبونه د خوراکي موادو د ساتلو ظرفونه دسترخوان، مېزپوش د ډوډۍ ظرف، د مېوې ځای، سینی برقي وسایل: یخچال او فریزر ګاز یا کوکر د جامو مینځلو ماشین د لوښو مینځلو ماشین (اختیاري) چای جوړونکی یا بریښنايي سموار مکسر یا بلینډر مایکروویو کافي ماشین یا نسپریسو د مېوو جوس جوړونکی جارو برقي د جهیز رول د هرات د کورنیو په فرهنګ کې په هرات کې، جهیز د تخت جمعي په مراسمو کې خلکو ته ښودل کېږي. د ناوې کورنۍ، په ځانګړي ډول مور، د دې وسایلو د برابرولو هڅې کوي. مېلمانه، چې اکثره نږدې خپلوان او دوستان وي، دا وسایل ګوري، د مور زحمت ستايي، او معمولاً د کور وسایل یا نغدې پیسې ناوې ته ډالۍ کوي. دا دود نه یوازې ښکلی فرهنګی عنعن دی، بلکې د کورنۍ لپاره یو ډول ستاینه او ملاتړ هم بلل کېږي. وروستۍ خبره د ناوې جهیز یوازې مادي توکي نه دي، بلکې د مینې، د زړه سوخت، او د ګډ ژوند د پیل لپاره د کورنۍ چمتووالي نښه ده. دا دود د کورنیو ترمنځ د درناوي، مینې او یووالي ښکارندوی دی. د دې دود ساده کول، او د هغه اصلي مفهوم ته پاملرنه چې هغه “مینه او خواخوږي” ده، کولی شي له اقتصادي فشار پرته د ګډ ژوند خوند زیات کړي. په پای کې باید وویل شي، چې د ناوې جهیز په هرات کې که څه هم یو پیاوړی فرهنګي دود دی، خو د توکو مقدار او کیفیت یې د هرې کورنۍ له وس، فرهنګ او خوښې پورې اړه لري. ځینې کورنۍ ډېر وسایل برابروي، او ځینې نور لږ خو له مینې او درناوي سره. تر ټولو مهمه دا ده چې نیت پاک وي، کورنۍ مینه ولري، او نوي ژوند ته ښه پیل ورکړي.

تخت جمعی
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

د تخت جمعي محفل په هرات کې

د تخت جمعي محفل؛ د واده وروستي دوديز مراسم د دوو کورنيو ترمنځ په هرات کې د هرات د خلکو په غني او اصيل کلتور کې د واده مراسم يوازې د تالار د شپې جشن پورې محدود نه دي. يو له ښکلو او صميمي برخو څخه د “تخت جمعي” محفل دی؛ دا يو دوديز او دوستانه مراسم وي چې معمولا د واده د شپې څخه يوه ورځ وروسته د عروس په کور کې د ارام چاپېريال سره ترسره کېږي. دا د واده د مراسمو وروستۍ مرحله بلل کېږي. د محفل کوربه‌توب د عروس د کورنۍ له لوري دا محفل معمولاً د عروس د کورنۍ لخوا تنظيمېږي. دا د دواړو کورنيو ترمنځ د دوستۍ او احترام د دوام يو ښکلی نښانه ده. د عروس کورنۍ له دې لارې خپل درناوی د داماد کورنۍ ته څرګندوي او غواړي چې دا نوی جوړ شوی اړيکه لا پياوړې کړي. مېلمانه او د محفل فضا د تخت جمعي په محفل کې معمولا د دواړو کورنيو ډېر نږدې خپلوان، دوستان او کورنۍ غړي ګډون کوي. دا شمېر عموماً له ۰۴ تر ۰۵ کسانو پورې وي. دا محفل د عروس په کور کې په يو ساده، خو ډېر صميمي فضا کې ترسره کېږي. د محفل پيل؛ خبرې، خوښۍ، او ميلمه‌پالنه دا محفل د تالار د شپې له شور و زوږ څخه توپير لري. دلته د لوړې موسيقۍ پر ځای، خبرې، خندا، ګډا او يو له بله سره خوشحالۍ وي. مېلمانه سره کښېني، د واده د شپې خوږې خاطرې شريکوي او يو له بله سره خوشحالۍ کوي. مېلمانه له چای، کلچو، وچو ميوو لکه ممپلي، بادام، پسته، او تازه ميوو سره ميلمه‌پالنه کېږي. دا ډول ساده، خو درناوی لرونکې ميلمه‌پالنه د هرات د خلکو د مېلمه‌پالنې له کلتور څخه سرچينه اخلي. د عروس راتګ او سمبولیک دودونه په ځانګړې برخه کې، عروس د خپلې مور يا خور، يا کله کله د داماد د مور يا خور سره محفل ته راوستل کېږي. د عروس راتګ يو له احساساتو ډک لحظه وي. مېلمانه چوپ کېږي، او يوه نږدې ښځينه، معمولا د عروس مور يا خور، د عروس پر سر يو شين شال او خوږی اچوي. دا شنه شال د برکت، زرغون ژوند، سوکالۍ او نېکمرغۍ نښانه ګڼل کېږي. د جهاز ننداره؛ د عروس د مور وياړ يوه بله مهمه برخه د عروس د جهاز ننداره ده. جهاز هغه شيان دي چې د عروس مور د خپل مينې، دقت او هڅې سره برابر کړي وي، لکه جامې، کورني وسايل، او نور توکي. په ځينو کورنيو کې دا رسم دی چې د عروس لپاره له ۰۴ زياتو دستو جامو سره جهاز تيار شي. دا د عروس د کورنۍ د ملاتړ نښانه ده. مېلمانه له شوق سره د دې سامانونو کتنه کوي او د عروس د کورنۍ هڅې ستايي. د نوی کور لپاره ډالۍ د جهاز تر ښودلو وروسته، دوستان او خپلوان د عروس لپاره ډالۍ راوړي. دا ډالۍ کېدای شي د کوري ظرفونه، د پخلنځي وسايل، سينګار توکي يا نغدي پیسې وي. دا رسم “د نوي کور ډالۍ” په نامه يادېږي، چې د مېلمنو له خوا د خوشحالۍ، مينې او ملاتړ څرګندونه کوي. د دودونو يو دروند پای د تخت جمعي محفل، سره له دې چې ساده او صميمي دی، خو د هرات د واده د مراسمو يو له مهمو او ارزښتناکو برخو څخه دی. دا محفل، چې د واده د پرتمينې شپې پر خلاف، په آرامه فضا کې ترسره کېږي، د واده رسمي پای بلل کېږي. په دې محفل کې نه يوازې د دواړو کورنيو ترمنځ اړيکې غښتلې کېږي، بلکې د نسلونو ترمنځ مينه، درناوی، او ټولنيز پيوندونه هم پياوړي کېږي.

د واده محفل
آخرین مطالب, انتخاب ادمین, بیشتر خوانده شده, پست های هفته گی, گزارشات ویژه, مطالب محبوب, مطالب هفته گی, مقالات محبوب, موضوعات اخیر

په هرات کې د واده محفل

واده په هرات کې؛ د دودیزو خوشحاليو او اصالت ښکلی انځور واده په تاریخي ښار هرات کې یو له هغو شاندارو او هیجاني دودونو څخه دی چې ژورې ریښې په دې سیمې کې د خلکو په غني او اصیل کلتور کې لري. دا مراسم معمولاً د نکاح، نامزدي او د حنابندان له مرحلو وروسته، په نسبتاً لنډ وخت کې ترسره کېږي. د واده جشن نه یواځې د یو ځوان جوړه د ګډ ژوند رسمي پیل دی، بلکې د کورنیو د نږدې والي، د ارزښتونو د ستاینې، او د مینې او الفت د نښلوونکو اړیکو یو ښکلی ننداره هم ده. دا خوښۍ ډکه پېښه د خوشحاله موسیقۍ، ملي رقصونو لکه اتڼ، دودیزو رنګارنګ جامو او ځانګړو رواجونو سره یو ځای کېږي. واده په هرات کې یوازې یو جشن نه دی، بلکې د دې سیمې د خلکو د فرهنګي هویت سمبول دی؛ هلته چې خوشحالي، یووالی، اصالت او د دودونو درناوی ټول سره یو ځای درک کېږي. د واده دمخه چمتووالی اونۍ مخکې له واده، د دواړو اړخونو کورنۍ د مراسمو د چمتووالي لپاره په حرکت کې وي. د لباس، تالار، سینګار ځای، موزیک او د مراسمو د خوړو ټاکل د دې وخت تر ټولو مهم کارونه دي. نویه ناوې له خپلې کورنۍ سره بازار ته ځي څو سپین وادۀ لباس، بوټان، ګاڼې او د سینګار وسایل واخلي. له بلې خوا، زوم هم معمولا یو تور یا نیلي رنګه رسمي دریشي غوره کوي، څو په مراسمو کې ځان وځلوي. د وادې ورځ په وادې ورځ، له سهاره د ناوې او زوم کورنۍ غړي سینګار ځایونو ته ځي، څو ځانونه برابر کړي. هر څوک هڅه کوي چې ښکلی، منظم او تیار ښکاره شي. کورنۍ غړي یا دودیز یا عصري رنګارنګ لباسونه اغوندي او له خوښیو او موسکا ډکو څېرو سره د دې لویې ورځې هرکلی کوي. د موټر سینګار یو له زړه‌راښکونکو او جالبو برخو څخه د زوم موټر ګل‌کاري ده. د زوم کورنۍ موټر ګل‌فروشۍ ته وړي او هلته دا د طبیعي یا پلاستیکي ګلونو، ربانیو او رنګینو ټوکرونو سره ښایسته کوي. دا موټر د نوي ژوند د پیل نښه ده. تالار ته روانېدل او شاندار ورود وروسته له چمتووالي، زوم له ګل‌کاري شوي موټر سره د ناوې پسې سینګار ځای ته ځي. د ناوې او زوم تالار ته ورود اکثره د دودیزو سندرو، لکه “آهسته برو”، یا نورو خوشحاله آهنګونو سره ترسره کېږي. په دې شېبه کې، ټول مېلمانه په شوق او خوشالۍ سره نوی جوړ شوی جوړه هرکلی کوي. ناوې او زوم سټېج ته خېژي او خپل لومړنی دوه‌کسیزه رقص د خوښې سندرې سره ترسره کوي. دا شېبه د مراسمو له تر ټولو رومانټیکو شېبو څخه ده، او خلک یې د عکسونو، ویدیو او چکچکو سره ثبتوي. د چړې رقص او د کیک پرې کول یو له دودیزو خوښونکو رسمونو څخه په هرات کې د “چاقو رقص” دی. معمولاً د ناوې یا زوم خور، له یوه زړې سندرې سره رقص کوي او چاقو د لاسونو پر سر ګرځوي. مخکې له دې چې دا چاقو زوم ته وسپاري، ترې د پیسو غوښتنه کوي. دا دودي عمل هم سمبولیک بڼه لري او هم ساتیري. وروسته، ناوې او زوم ګډاً کیک پرې کوي، یو بل ته یې ورکوي او له شربت یا جوس نه یو ګوټ څښي. موسیقي او رقص د مراسمو په دوام، هراتي خوشحالې، دودیزې او سیمه‌ییزې سندرې تالار له خوښۍ ډکوي. لکه د “امشب شب عروسی برادر جان است” سندره، اتڼ او ګډا د ښځو او نارینه‌وو له‌خوا ترسره کېږي. زاړه، ځوانان، ماشومان او مشران، ټول په دې خوشحالۍ کې برخه اخلي. د مېلمنو پذیرایي د مېلمنو پذیرایي ډېر منظم او ترتیب‌سره ترسره کېږي. لومړی چای، شیریني، شکلات یا کیک ورکول کېږي؛ وروسته د فصل میوې (معمولاً درې ډوله)؛ او بیا د گرم خواړه لکه قابلي پلو، منتو، کباب یا د تالار ځانګړی خورش، د درې نفره ټرېو کې وړاندې کېږي. د مراسمو پای او شپېني ګشت له دې مراسمو وروسته، ناوې او زوم له خپلو خپلوانو او نږدې دوستانو سره د شپېني ښار ګشت ته وځي. د زوم ګل‌کاري شوی موټر د کاروان مشري کوي، نور موټرونه د بوقونو، رڼاګانو او موزیک سره د ښار سړکونه له خوشحالۍ ډکوي. په پای کې، ټول د زوم کور ته ورځي، چیرې چې مراسم د آتش‌بازۍ، موزیک، رقص او ساده پذیرایي سره دوام مومي. پایله د واده محفل په هرات کې یواځې یو ساده جشن نه دی، بلکې د خلکو د فرهنګي او تاریخي هویت یوه برخه ده. هره شېبه‌یې — له لباس اخیستو تر چاقو رقص او شپېني ګشت پورې — له مینې، دود، او درناوي ډکه ده. کورنۍ هڅه کوي دا دودونه ژوندۍ وساتي، ترڅو راتلونکی نسل د خپل فرهنګي ریښو سره بلد شي او دا معنوي میراث ژوندی پاتې شي.

Scroll to Top