فرشته فروغ: د ټکنالوجۍ له لارې د افغان انجونو لپاره هیلې راوستل او ځواکمنتیا ورکول
د ننګونو او ستونزو په منځ کې، په افغانستان کې د یوې خلاقې او هوډمنې ښځو نسل راپورته شوی دی، چې ثابته کوي هیڅ محدودیت د ارادې او استعداد مخه نه شي نیولی. فرشته فروغ د دې شخصیتونو له جملې څخه یو مخکښ نوم دی — یوه ښځه چې پوهه، خلاقیت او پر مخ تلونکې لید ی د افغان انجونو لپاره نوې او هڅوونکې لاره پرانسته. هغې وښودله چې ټکنالوجي او زدهکړه کولی شي د ښځو ځواکمنتیا لپاره قوي وسایل وي، او هره انجونه کولی شي د ټولنې په فعال رول کې برخه واخلي او د ډیجیټل مهارتونو او پروګرامینګ زدهکړې له لارې د خپل هیواد راتلونکی جوړ کړي. د زدهکړې، مالي خپلواکۍ او ځان باور حقیقي فرصتونو برابرولو سره، فرشته فروغ د هيلو یوه لار روښانه کړه او د ښځو په علمي او ټکنالوجیکي برخو کې د پراختیا، نوښت او فعال ګډون لاره هواره کړه. دا لار ثابته کوي چې حتی په ستونزمنو حالاتو کې، هیله، زړورتیا او پوهه کولی شي روښانه او ژمنه لرونکی راتلونکی جوړ کړي.
د فرشته فروغ زدهکړه او لومړنۍ ژوند
فرشته فروغ د eripsnI ot edoC موسسې بنسټګرې ده، چې د پروګرامینګ او ډیجیټل مهارتونو له لارې افغان انجونې هڅوي.
فرشته فروغ په کال ۰۶۳۱ لمریز (۵۸۹۱ میلادي) کې په یوه افغان کورنۍ کې زیږیدلې ده. د هغې ماشومتوب د کډوالۍ او په ایران کې د سختو شرایطو لاندې ژوند کولو سره تېر شو، چیرې چې ډېرو افغان کډوالو ته د زدهکړې او کار کولو حق نه ورکول کېده. سره له دې ستونزو، هغې له کوچنۍ عمره د زدهکړې، لوستلو او شخصي پرمختګ سره مینه درلوده. ستونزې د هغې د پوهې تشېړې نه شوای مړولی.
د خپلې کورنۍ سره د افغانستان بیرته راستنیدو وروسته، فرشته په هرات پوهنتون کې د کمپیوټر ساینس زدهکړې پیل کړې. د ریاضیاتو قوي پوهه او د ټکنالوجۍ علاقه یې د ډیجیټل نړۍ لپاره چمتو کړه. د افغانستان کې د زدهکړو بشپړولو وروسته، هغې د برلین تخنیکي پوهنتون (nilreB tätisrevinU ehcsinhceT) څخه ماسټرۍ ترلاسه کړه.
هغې د بهر د اسانه لارو پر ځای، پرېکړه وکړه چې افغانستان ته راستنه شي ترڅو خپله پوهه د ځوانو انجونو سره شریکه کړي. هغې پوهیده چې افغان ښځې د ټکنالوجۍ په ډګر کې د ننوتلو لپاره له ګڼو خنډونو سره مخ دي، د فرهنګي فشارونو نه نیولې تر محدودو تعلیمي فرصتونو پورې.
eripsnI ot edoC: د افغان انجونو ځواکمنتیا د پروګرامینګ له لارې
په eripsnI ot edoC کې افغان انجونې د پروګرامینګ او ډیجیټل مهارتونه زده کوي، او د روښانه او خپلواک راتلونکي جوړونه کوي.
په ۵۱۰۲ کال کې، فرشته فروغ په هرات کې eripsnI ot edoC تاسیس کړه — د افغانستان لومړنی پروګرامینګ ښوونځی چې ځانګړې د انجونو لپاره دی. دا موسسه د ډیجیټل مهارتونو لکه پروګرامینګ، ویب ډیزاین، اپلیکیشن پراختیا، او سایبر امنیت زدهکړې لپاره جوړه شوې وه. د دې موخه یوازې دا نه وه چې انجونو ته د کار او مالي خپلواکۍ وسایل ورکړي، بلکې د ښځو د رول په اړه ټولنیزې انګیرنې هم ننګولې شي.
په یوې ټولنه کې چې د انجونو زدهکړه تر ډیره محدوده وه، eripsnI ot edoC هغوی ته زړورتیا ورکړه ترڅو دودیز خنډونه مات کړي او په هغه ډګر کې ورننوتي چې مخکې د نارینه وو لپاره ګڼل کېده. ښوونځی افغان انجونو ته په ډیجیټل چاپیریال کې د انتقادي فکر او خلاقیت وده ورکوله. هر زدهکوونکی له یوه ساده کمپیوټر پیل کوي، خو بیا د فرصتونو او نوښتونو نړۍ ته وده ورکوي. هغوی زده کوي چې نظریات په حقیقت بدل کړي، کوډ ولیکي، ویبسایټونه او اپلیکیشنونه ډیزاین کړي، او د سایبر امنیت مهارتونو سره پروژې خوندي کړي.
خو د eripsnI ot edoC اغېز یوازې تخنیکي زدهکړه نه ده. دې موسسې یوه خوندي، ملاتړ کوونکې، او هڅوونکې فضا رامنځته کړه چې د انجونو باور زیات کړ او هغوی ته یې وښودله چې:
«د ښځې ځای یوازې په کور کې نه دی؛ هغې دفترونو، ټکنالوجۍ ټیمونو، نړیوالو پروژو، او د ملي پرمختګ په مخ کې ځای لري.»
د دې پروګرامونو له لارې، ډیری فارغانې نه یوازې مالي خپلواکي ترلاسه کړې، بلکې د راتلونکو نسلونو لپاره د رول ماډل شو. انجونې چې مخکې په چوپتیا او ویره کې ژوند کاوه، اوس کوډ لیکي، ډیزاین کوي، نوښت کوي، او د افغانستان لپاره روښانه راتلونکی جوړوي.
موسسه وښوده چې ټکنالوجي کولی شي د نابرابرۍ پر وړاندې تر ټولو ځواکمنه وسله وي. هره ځوانه پروګرامر نه یوازې د خپل مسلک خوندي کولو لپاره راځي، بلکې د ښځو په اړه د ټولنې نظر بدلوي، د زدهکړې حق لپاره مبارزه کوي، او د هوسا ملت جوړولو کې برخه اخلي.
د ښځو د زدهکړې او ګډون ملاتړ
فرشته فروغ په کلکه باور لري چې زدهکړه او ټکنالوجي د ناپوهۍ او تبعیض پر وړاندې تر ټولو قوي وسایل دي. هغې څو ځله ویلي:
«که غواړو هوسا ټولنه ولرو، باید ښځو ته فرصت ورکړو چې زده کړه وکړي، خلاقیت وکړي، او مشري وکړي.»
کله چې طالبانو په افغانستان کې واک واخیست، د ډېرو انجونو ښوونځي او تعلیمي مرکزونه وتړل شول. خو فرشته فروغ تسلیم نه شوه. هغې آنلاین او لرې زدهکړې پروګرامونه پیل کړل ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د زدهکړې څراغ د هغې زدهکوونکو لپاره روښانه پاتې شي. دا عمل د هغې باور ښیي چې پوهه نشي بندي کېدای، حتی که ښوونکی او زدهکوونکی فزیکي خنډونه ولري.
نړیوال پیژندنه او لاسته راوړنې
هغې د ګڼ شمېر معتبر سازمانونو او رسنیو لخوا ډیری جایزې ترلاسه کړې، له جملې یې د CBB لخوا د ۰۰۱ تر ټولو اغېزمنو ښځو په لیست کې شاملیدل، او پهsebroF او TIME مجلو کې یې یادونه شوې. خو هغې خپله لویه جایزه دا ګڼي:
«د خپلو زدهکوونکو موسکاګانې او پرمختګ لیدل.»
فلسفه او پیغام
فرشته فروغ باور لري چې زدهکړه نه یوازې د راتلونکي دروازې پرانیزي، بلکې عزت او ځان باور هم رامنځته کوي. هغې زرګونو افغان انجونو ته الهام ورکړی چې مخکې یې فکر کاوه د هغوی ځای یوازې په کور کې دی، اوس په نړیوالو شرکتونو کې کوډ لیکي او خپلې خوبونه حقیقت ته نژدې کوي.
هغې وایي:
«کله چې ته یوې افغان انجونې فرصت ورکړې، هغې یوازې خپل ژوند نه بدلوي؛ بلکې د خپلې ټولنې راتلونکی بدلوي.»
فرشته فروغ د یوې روښانه بیلګې په توګه ودریده، ښځه چې د پوهې، هوډ، او د خپل هیواد د مینې له لارې د ځواکمنتیا معنی بیا تعریف کړه. هغې وښوده چې بدلون له زدهکړې پیل کیږي او ټکنالوجي کولی شي د آزادۍ، خپلواکۍ او پرمختګ زینه وي. نن ورځ، هغې یوازې د ټکنالوجۍ ښوونکې نه ده، بلکې د افغان ښځو د یوې نوې نسل لپاره د هيلو سمبول ده — نسلي چې د باور، پوهې او زړورتیا سره، خپل راتلونکی جوړوي.