ولسوالی ادرسکن
ولسوالی ادرسکن یکی از ولسوالیهای تاریخی و مهم ولایت هرات در غرب افغانستان است. این منطقه با پیشینهای غنی، جغرافیایی متنوع، منابع طبیعی قابلتوجه و مردم پرتلاش، نقش برجستهای در ساختار اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی این ولایت ایفا میکند. این مقاله تلاش دارد نگاهی جامع به ویژگیهای جغرافیایی، تاریخی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ولسوالی ادرسکن بیندازد.
جغرافیا و موقعیت
ولسوالی ادرسکن در جنوب ولایت هرات و در فاصله تقریباً ۰۹ کیلومتری از مرکز این ولایت واقع شده است. این منطقه از شمال با ولسوالیهای گذره، پشتون زرغون و غوریان، از جنوب با ولسوالی شندند (سبزوار قدیم)، از شرق با فرسی و از غرب با جمهوری اسلامی ایران هممرز میباشد. مساحت آن حدود ۰۴۰۱ کیلومتر مربع تخمین زده میشود.
جادهی با اهمیت هرات–قندهار که یکی از شریانهای حیاتی ترانزیتی کشور است، از مسیر این ولسوالی عبور میکند و نقش مهمی در توسعه اقتصادی منطقه دارد.
توپوگرافی و منابع طبیعی
ادرسکن منطقهای کوهستانی و درهای است. رود مشهور ادرسکن که از ولسوالی فرسی و ولسوالی تولک ولایت غور سرچشمه میگیرد، از میان این منطقه عبور کرده و باعث ایجاد زمینهای حاصلخیز در درهها شده است. این شرایط طبیعی، زمینهساز رشد زراعت و مالداری در منطقه گردیده است.
پیشینه تاریخی
پیشینه زیست انسانی در این ولسوالی به دوران باستان و تمدن زردشتیان آریایی بازمیگردد. برخی منابع محلی بر این باورند که نام ادرسکن برگرفته از واژهی «آذرشکن» بوده که در فرهنگ دهخدا به معنی «خانه آتش» یا «محل زندگی آتشپرستان» آمده است. با گذر زمان و تحولات زبانی، این نام به شکل امروزی «ادرسکن» تغییر یافته است.
در دورههای پیشین، ادرسکن بخشی از ولسوالی سبزوار (شندند کنونی) بهشمار میرفت.
جمعیت و بافت اجتماعی
مردم ادرسکن عموماً از اقوام فارسیزبان، تاجیک و هزاره تشکیل شدهاند. سبک زندگی آنها بیشتر مبتنی بر کشاورزی، دامداری، قالینبافی و تجارت محلی است. بازار ادرسکن، بهویژه روزهای بازار (جمعه)، مرکز مهم دادوستد مردمی است و محصولات محلی مانند میوه، سبزیجات، لبنیات، روغن زرد و رواش در آن عرضه میگردد.
مردم این ولسوالی به گرمی، مهماننوازی، غیرت و علاقه به سرزمین خود شهرت دارند.
فرهنگ و هنر
ادرسکن دارای سابقهای درخشان در هنرهای قالینبافی، گلیمبافی و کرسبافی (در گذشته) میباشد. این هنرها بهصورت سنتی در خانهها ادامه دارد و یکی از منابع درآمد خانوارهاست. موسیقی محلی و اشعار چهار بیتی نیز در فرهنگ مردمی رواج دارد.
ورزش و جوانان
ولسوالی ادرسکن در سالهای اخیر شاهد رشد چشمگیر در ورزشهای محلی مانند فوتبال و والیبال بوده است. بنا به گفتهی مردم محل، بیش از ۰۱ تیم فوتبال و ۴ تیم والیبال رسمی در این ولسوالی فعال هستند که حتی در مسابقات ولایتی شرکت میکنند. زمینهای چمن مصنوعی و محلهای ورزشی جدید نیز ایجاد شده که موجب جذب بیشتر جوانان به فعالیتهای سالم و اجتماعی شده است.
بازار و اقتصاد محلی
در بازار ولسوالی ادرسکن هر نوع کالای اساسی، میوه، سبزیجات و اجناس خانگی عرضه میشود. گفتوگو با مردم بازار نشان میدهد که کالاهایی مانند ترب، پیاز، بانجان رومی، سیبزمینی، رواش و نوشابهها یا در خود منطقه تولید میشوند یا از شهر هرات تأمین میگردند. برخی فروشندگان سابقه مهاجرت کاری به ایران و ترکیه را داشتهاند، اما اکنون در خانه و بازار منطقه فعالیت میکنند.
ادرسکن نه تنها یکی از ولسوالیهای مهم از لحاظ جغرافیایی و اقتصادی است، بلکه دارای پیشینه تاریخی ارزشمند و فرهنگی غنی نیز میباشد. حضور فعال مردم در عرصههای مختلف چون زراعت، تجارت، ورزش و هنر، این ولسوالی را به یکی از مناطق پویا و مستعد رشد ولایت هرات بدل کرده است. اگر زمینههای توسعه زیرساخت، آموزش و خدمات اجتماعی بیشتر فراهم شود، این منطقه میتواند نقش پررنگتری در توسعه غرب افغانستان ایفا کند.
